مطالعه تکنیک و طبقه‌بندی نقوش سفالینه‌های سیاه قلم سده‌های 6-7 ق ایران: (نمونه‌های موجود در موزه بنیاد مستضعفان تهران)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه باستان شناسی ، دانشگاه تربیت مدرس

2 دانش‌آموخته، باستان‌شناسی دوره اسلامی، دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

در مجموعه موزه بنیاد مستضعفان تهران شماری اشیا سفالین با تکنیک سیاه قلم نگهداری می‌شود که تاکنون معرفی و مطالعه‌ای از آن‌ها صورت نگرفته است. در مقاله حاضر افزون بر مطالعه تکنیک ساخت سفال سیاه قلم به معرفی نقوش رایج سفالینه‌ها و شناسایی مهم‌ترین مراکز ساخت آن‌ها و همچنین انتساب ظروف یادشده به سبک‌های مراکز مهم ساخت سفال در ایران قرن ششم و هفتم هجری قمری پرداخته شده است. نتیجه پژوهش نشان می‌دهد که نقوش این سفال‌ها بسیار متنوع بوده و شامل نقوش حیوانی، گیاهی، انسانی، هندسی، خط و کتیبه و تصاویری از موجودات افسانه‌ای چون هارپی و اسفنکس است. افزون بر این مطالعات سبک‌شناختی نقوش ترسیم شده در سنجش با نمونه‌های موجود از مراکز مختلف ساخت سفال در ایران حاکی از آن است که این مجموعه می‌تواند متعلق به مراکز مهم ساخت سفال در سده‌های یادشده ‌مانند کاشان، گرگان و ری ‌باشد. این تحقیق با روش توصیفی- تحلیلی و از راه مقایسه نمونه‌های موجود در موزه بنیاد با دیگر اشیا سفالین مشابه در موزه‌ها و مجموعه‌های کشور انجام شده است.
 

کلیدواژه‌ها